Bulunduğunuz Yer: ZONGULDAK >> Ekonomi >> Taşkömürü
| |
| |
  
|
|
TAŞ KÖMÜRÜ
Zonguldak ilde bulunan doğal kaynakların yönlendirdiği bir ekonomik yapı göstermektedir. İl tarım dışı kesimlerin ağırlık kazandığı bir kaç ilden biridir.
Zonguldak, yeraltı kaynakları açısından zengin illerden biridir. Zonguldak’ ta taşkömüründen başka, alüminyum (boksit), demir, manganez, barit, dolamit, kalker, kuvarsit, şiferton yatakları bulunmaktadır. Bunlardan manganez, kalker ve şiferton yatakları işletilmektedir.
|
Taşkömürü Havza Sınırları
İmtiyaz sahası; 3.885 km2 si karada, 3.000 km2 si de denizde olmak üzere 6885 km2 lik bir alanı kapsamaktadır.
Kuzeybatı Anadolu Taşkömürü Havzası Zonguldak ve Kastamonu illerinin, Kdz. Ereğli ilçesinden Cide-Azdavay ilçesine takiben150 km’lik bir sahil şeridi bulunur. Beş ayrı üretim bölgesinde taş kömür rezervleri henüz tam anlamıyla tespit edilmiş değildir. Bilinen rezervler deniz seviyesinden -1200 m derinliğe göre hesaplanmıştır. Bugüne kadar yapılan araştırma ve hesaplamalara göre 2007 yılı sonu itibariyle 541 milyon tonu görünür, 420 milyon tonu mümkün ve 367 milyon tonu muhtemel olmak üzere toplam 1.328 milyon ton taşkömürü rezervleri belirlenmiştir.
|
 |
Taşkömürünün Ülke Ekonomisinde Yeri
Başta Demir Çelik olmak üzere enerji, gıda, tehsin, çimento vs. metalürji Endüstrisinin tüm kesimlerinde ihtiyaç duyulan en önemli hammaddelerden biri de metalürji koktur.
1970 yılından itibaren ülkemizde gelişen Demir Çelik sektörünün ihtiyacı iç üretimle karşılanamaz olmuş ve ithal taşkömürünün ülke
ekonomisine girişi kaçınılmaz hale gelmiştir. 1973 yılında 16 bin ton ile başlayan ithalat, diğer sanayi sektörlerinde de ithalata yönelmesiyle 1997 yılında yaklaşık 9,5 milyon tona ulaşmıştır. 1997 yılı itibariyle taşkömürü üretiminin ülke ekonomisine katkısı 105.9 milyon dolardır.
Taşkömürü İşletmeciliğinin Tarihçesi
1829 da taşkömürünün, Zonguldak Ereğli ilçesi Kestaneci köyünden Uzun Mehmet tarafından bulunduğu kabul edilir.
İşletmecilik Başlangıcı ( 1843 - 1848 )
1830 - 1848 tarihleri arasındaki arama ve işletmecilik faaliyetleri hakkında çok ayrıntılı bilgi olmamakla birlikte; 1843 tarihli resmi belgelerde, Ereğli ve Amasra’da üretilen “vapur kömürünün” İstanbul’ da pazarlamasından ve gerekli düzenlemelerin yapılmasından sonra devlet hazinesine sağlayacağı katkıdan söz edilmektedir. 1848’ de yapılan inceleme ve düzenlemelerle, Ereğli – Amasra arasında “tatkömürü bulunan yerler” saptanarak “havza sınırları” ilk kez tanımlanmıştır.
- Hazine- İ Hassa ( Evkaf Nezareti ) Yönetimi (1848 - 1854)
- İngiliz (Galatalı Sarraflar) Kömür Kumpanyası İşletmeciliği (1849 - 1854)
- Kırım Savaşı (Geçici İngiliz) Yönetimi (1854 - 1856)
- Hazine- İ Hassa ( Evkaf Nezareti ) Yönetimi (1856 - 1861) Emanet İdare İşletmeciliği (1856 - 1859);
-Zafiropulos İşletmeciliği (1859- 1860)
- İngiliz Kömür Kumpanyası İşletmeciliği (1860- 1861)
- Hazine-İ Hassa ( Evkaf Nezareti ) Yönetimi ( 1861 – 1865)
- Bahriye Nezareti Yönetimi (1865 – 1908 )
- Tersane İdaresi İşletmeciliği (1865 – 1882 )
- Yerli- Yabancı Sermaye Şirketleri İşletmeciliği (1882 - 1940)
- Nafia Nezareti Yönetimi (1908- 1909)
- Orman ve Maadin Ticaret ve Ziraat Nezareti Yönetimi (1909- 1920)
- Dünya Ve Ulusal Kurtuluş Savaşı Dönemi (1914- 1922)
- İktisat Vekaleti Yönetimi (1920-1940)
- İş Bankası İşletmeciliği (1926- 1940 )
- Etibank ve EKİ işletmeciliği (1937-1940 )
- Etibank Ve EKİ Yönetimi (1940- 1957)
- TKİ Yönetimi (1957- 1984)
- TTK Yönetimi (1984-)
|
TTK’ nın Zonguldak ve Bölgeye Katkısı
TTK (daha önceki ismiyle Ereğli Kömürleri İşletmesi - EKİ ) , bölgenin ekonomik ve sosyal kalkınmasında itici güç olmuştur. Yarattığı istihdam kapasitesi ve yan sektörler ile Zonguldak ve bölge illerinde (özellikle Bartın ve Karabük) yaratılan katma değerin temel belirleyicisi ve kaynağını teşkil etmiştir. Zonguldak'ın tarihsel gelişimi içinde TTK, endüstri, ulaşım, enerji, haberleşme, ticaret ve altyapı donanımlarının gerçekleştirilmesini bizzat üstlenmiştir. Beş üretim müessesesi, bulundukları bölgede endüstriyel gelişmeyle birlikte kentleşmenin de yolunu açmışlar, ekonomik ve sosyal kalkınma bu bağlamda hız kazanmıştır.
|
|
Türkiye'nin 3 temel demir çelik fabrikasından 2 tanesi salt hammadde kaynağına yakınlık nedeniyle o zamanki ilimiz sınırları içinde kurulmuştur. Bugün 3.3 milyon tonluk yassı çelik üretim kapasitesiyle ülke gereksiniminin % 60'ını karşılayan ERDEMİR ve 1.1 milyon tonluk uzun mamul üretim kapasitesiyle ülke ihtiyacının % 15'ini karşılayan KARDEMİR' in varlık nedenleri de TTK'dır.TTK'nın ülke enerji talebinin karşılanmasında rolü büyük olmuştur. EKİ bünyesinde kurulan ÇATES'de üretilen elektrik enerjisi, enerji nakil hatlarıyla iletilerek, İstanbul, Kocaeli ve Sakarya başta olmak üzere, ülkemizde endüstrileşme tohumlarının atıldığı ve bugün de ekonomimizin itici gücü olan Marmara Bölgesinin o zamanki ihtiyacı karşılanmıştır.
TTK; ilimizin ve bölgenin kalkınmasında, karayolları ve demiryolları yapımından liman işletmesine, maden makineleri imalatından altyapı yatırımlarına kadar geniş bir yelpazede projeler gerçekleştirmiş ve salt taşkömürü üretim değeri ile sınırlı olmayan, hesaplanamayacak devasa katma değerler yaratmıştır. Bu süreç, hala azımsanmayacak oranlarda devam etmektedir. Bugünün Zonguldak'ının yaratılmasında , sözü edilen bölge ve illerin bugünlere gelmesinde TTK `nın etkinliğinin tarihte hak ettiği yeri alması gerekmektedir.
Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü ilimizde 5 Müesese Müdürlüğü ile hizmet vermektedir. Bunlar sırasıyla; KOZLU - ÜZÜLMEZ - KARADON - ARMUTÇUK - AMASRA Müesese Müdürlükleridir.
TTK da 23 taşkömürü sahasında rödövans karşılığı işletmecilik yapan firmalarca 2007 yıl sonunda 817.092 ton üretim gerçekleştirilmiş olup yaklaşık 9.2 milyon YTL (KDV dahil) rödövans bedeli alınmıştır.
Bu sahalarda 3700 kişi istihdam edilmektedir. Yine Kurumumuzun ruhsat sınırları dahilinde bulunan ve ihalesi Alacaağzı ve Kandilli sahasında üretime başlanmış, Amasra-B sahasında hazırlıklar sürdürülmektedir.
Türkiye Taşkömürü Kurumunda 2007 yılı sonu itibariyle yaklaşık ; 12.410 kişi istihdam edilmektedir. Kurumun 2007 yılı Taşkömürü üretimi tüvenan 2 milyon 423 bin 719 ton, satılabilir 1.675.283 ton olarak gerçekleşmiştir.
|
ÜRETİM- SATIŞLAR (Ton - Aralık 2007)
|
|
Müessese
|
St.Üretim
|
Satışlar
|
|
Armutçuk
|
241.873
|
253.839
|
|
Kozlu
|
362.364
|
378.180
|
|
Üzülmez
|
354.580
|
344.347
|
|
Karadon
|
605.146
|
591.835
|
|
Amasra
|
111.320
|
109.851
|
|
TOPLAM
|
1.675.283
|
1.678.052
|
|
|
RANDIMANLAR (Kg / Yev - Aralık 2007)
|
|
Müessese
|
Üretim
|
İçeri
|
Genel
|
Tüm
|
|
Armutçuk
|
2166
|
883
|
686
|
625
|
|
Kozlu
|
2250
|
943
|
770
|
691
|
|
Üzülmez
|
2355
|
773
|
643
|
574
|
|
Karadon
|
2411
|
808
|
682
|
619
|
|
Amasra
|
1999
|
747
|
580
|
468
|
|
TOPLAM
|
2295
|
832
|
628
|
537
|
|
|
İŞÇİ SAYISI (Kaydı Açık - Aralık 2007)
|
|
Müessese
|
İçeri
|
Dışarı
|
Toplam
|
|
Armutçuk
|
1064
|
281
|
1345
|
|
Kozlu
|
1529
|
346
|
1875
|
|
Üzülmez
|
1811
|
307
|
2118
|
|
Karadon
|
3044
|
473
|
3517
|
|
Amasra
|
611
|
168
|
779
|
|
Genel Müd.
|
-
|
808
|
808
|
|
TOPLAM
|
8059
|
2383
|
10442
|
|
|
PERSONEL SAYISI (Aralık 2007)
|
|
Müessese
|
Kadro
|
Sözleş.
|
Toplam
|
|
Armutçuk
|
6
|
141
|
147
|
|
Kozlu
|
26
|
212
|
238
|
|
Üzülmez
|
22
|
287
|
309
|
|
Karadon
|
17
|
360
|
377
|
|
Amasra
|
17
|
165
|
182
|
|
Genel Müd.
|
129
|
587
|
716
|
|
TOPLAM
|
217
|
1752
|
1969 |
|
|
AYRILAN İŞÇİ SAYISI (Aralık 2007)
|
|
Müessese
|
İçeri
|
Dışarı
|
Toplam
|
|
Armutçuk
|
56
|
23
|
79
|
|
Kozlu
|
69
|
22
|
91
|
|
Üzülmez
|
109
|
11
|
120
|
|
Karadon
|
135
|
29
|
164
|
|
Amasra
|
47
|
14
|
61
|
|
Genel Müd.
|
-
|
70
|
70
|
|
TOPLAM
|
416
|
169
|
585
|
|
|
|
|
|
Bu içerik toplam 608 kez gösterildi, Site toplam 80589 kez gösterildi, sayfalarımızı şu an 113 kişi geziyor.
|
|